GPT-6.1 Sol اوپن‌ای‌آی با هزینه کمتر عرضه شد

اوپن‌ای‌آی در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ مدل GPT-6.1 Sol را معرفی کرد؛ مدلی که برای کارهای پیچیده مانند کدنویسی عامل‌محور، استفاده از رایانه و تولید خروجی‌های حرفه‌ای طراحی شده است. پیام اصلی این عرضه، نزدیک‌کردن توانایی‌های مدل پرچم‌دار GPT-6 Astra به هزینه‌ای پایین‌تر است؛ بنابراین خبر بیشتر از آن‌که برای گفت‌وگوی روزمره اهمیت داشته باشد، برای توسعه‌دهندگان، تیم‌های نرم‌افزاری و کاربران حرفه‌ای هوش مصنوعی مهم است.

این خبر با مقاله‌های اخیر بروزکالا درباره Gemini و قابلیت‌های عینک‌های هوشمند متا هم‌پوشانی موضوعی مستقیم ندارد و بر یک مدل تازه و رسمی اوپن‌ای‌آی تمرکز دارد.

GPT-6.1 Sol نسخه‌ای تازه در خانواده GPT-6 است. اوپن‌ای‌آی آن را برای پروژه‌هایی معرفی می‌کند که به توان بالا نیاز دارند، اما هزینه و سرعت اجرا نیز در آن‌ها مهم است. طبق مستندات رسمی، این مدل از ورودی متن و تصویر پشتیبانی می‌کند و خروجی آن متنی است؛ همچنین می‌تواند در API از ابزارهایی مانند جست‌وجوی وب، جست‌وجوی فایل، تولید تصویر، Code Interpreter، استفاده از رایانه و MCP بهره بگیرد.

اوپن‌ای‌آی توصیه می‌کند برای فراخوانی ابزارها از Responses API استفاده شود. Chat Completions نیز پشتیبانی می‌شود، اما بدون فراخوانی ابزار. این تفاوت برای توسعه‌دهندگانی که جریان کاری عامل‌محور می‌سازند مهم است، زیرا انتخاب API روی قابلیت‌های قابل استفاده اثر می‌گذارد.

نرخ استاندارد اعلام‌شده برای هر یک میلیون توکن، ۲ دلار برای ورودی، ۰٫۱۰ دلار برای ورودی کش‌شده و ۱۰ دلار برای خروجی است. هزینه نوشتن کش نیز ۲٫۵ دلار به ازای هر یک میلیون توکن اعلام شده است. این ارقام مربوط به مصرف API هستند و نباید آن‌ها را با قیمت اشتراک‌های ChatGPT یکی دانست.

برای مقایسه، قیمت ورودی و خروجی GPT-6 Astra به‌ترتیب ۱۰ و ۵۰ دلار برای هر یک میلیون توکن است. در نتیجه، Sol در نرخ پایه توکن پنج‌برابر ارزان‌تر از Astra است؛ با این حال، هزینه نهایی یک پروژه فقط به قیمت توکن وابسته نیست و به طول پرامپت، خروجی، استفاده از ابزارها، کش و تنظیم میزان استدلال نیز بستگی دارد.

اوپن‌ای‌آی اعلام کرده GPT-6.1 Sol در API عرضه شده و برای ChatGPT Work و Codex نیز در حال ارائه است. در یادداشت انتشار ChatGPT، عرضه ابتدا برای کاربران Pro ذکر شده و سپس گسترش به Plus، Business، Enterprise و Edu مطرح شده است. دسترسی در محیط‌های سازمانی می‌تواند به تنظیمات مدیر فضای کاری و سطح مجوزها وابسته باشد.

نکته مهم برای کاربران عادی این است که این مدل در مستندات به‌عنوان مدل مستقل از تجربه معمول Chat معرفی شده است. بنابراین نباید انتظار داشت همه کاربران ChatGPT بلافاصله آن را در انتخاب‌گر مدل گفت‌وگوی عادی خود ببینند. برای کاربران ایرانی نیز افزون بر نوع اشتراک و تنظیمات سازمانی، وضعیت دسترسی منطقه‌ای و امکان پرداخت بین‌المللی می‌تواند تعیین‌کننده باشد.

GPT-6.1 Sol از تنظیمات استدلال «none» و «minimal» پشتیبانی نمی‌کند؛ حداقل سطح قابل انتخاب low است. همچنین حالت Fast با اقامت داده در اتحادیه اروپا در دسترس نیست. این جزئیات برای شرکت‌هایی که الزامات محل پردازش داده دارند، اهمیت عملی دارد.

در سند ایمنی رسمی اوپن‌ای‌آی، GPT-6.1 Sol در حوزه امنیت سایبری در سطح «Critical» ارزیابی شده و برای آن همان چارچوب حفاظتی GPT-6 Astra اعمال می‌شود. این طبقه‌بندی به معنی مناسب‌بودن مدل برای فعالیت مخرب نیست؛ برعکس، نشان می‌دهد اوپن‌ای‌آی به‌دلیل توانایی‌های بالاتر مدل در ارزیابی‌های امنیتی، محدودیت‌ها و سازوکارهای محافظتی ویژه‌ای را به‌کار گرفته است.

GPT-6.1 Sol برای کاربرانی ساخته شده که از مدل هوش مصنوعی در توسعه نرم‌افزار، اتوماسیون، تحلیل و تولید خروجی حرفه‌ای استفاده می‌کنند و می‌خواهند میان توانایی و هزینه تعادل برقرار کنند. مزیت اصلی آن نسبت به Astra، قیمت پایه پایین‌تر است؛ اما انتخاب درست باید با آزمون روی وظایف واقعی انجام شود، نه صرفاً بر اساس نام مدل یا اعداد تبلیغاتی. مشخصات، قیمت و روش دسترسی ممکن است با تغییر سرویس به‌روزرسانی شوند؛ بنابراین پیش از پیاده‌سازی، صفحه رسمی مدل GPT-6.1 Sol، تغییرات API اوپن‌ای‌آی و یادداشت‌های انتشار ChatGPT را بررسی کنید.