قبل از فرستادن فایل به هوش مصنوعی: راهنمای تنظیم حریم خصوصی ChatGPT و Gemini
مقدمه
دستیارهای هوش مصنوعی برای خلاصه‌کردن متن، نوشتن پیش‌نویس، تحلیل فایل و پاسخ‌گویی سریع بسیار کاربردی‌اند؛ اما متن، عکس، فایل و حتی اطلاعاتی که از سرویس‌های دیگر به آن‌ها متصل می‌کنید، می‌تواند بخشی از سابقه فعالیت شما شود. تنظیمات حریم خصوصی، جای «فکر کردن قبل از ارسال» را نمی‌گیرند، ولی کمک می‌کنند داده کمتری ذخیره، شخصی‌سازی یا برای بهبود مدل استفاده شود.
این راهنما برای حساب‌های شخصی ChatGPT و Gemini است، نه حساب‌های سازمانی یا آموزشی که ممکن است سیاست نگه‌داری داده و کنترل‌های مدیریتی متفاوتی داشته باشند. همچنین نام و جای گزینه‌ها با به‌روزرسانی برنامه‌ها یا تفاوت منطقه‌ای ممکن است کمی تغییر کند.
اول اطلاعات را دسته‌بندی کنید
پیش از کپی‌کردن متن یا بارگذاری فایل، یک پرسش ساده بپرسید: «اگر این محتوا در سابقه یک سرویس آنلاین بماند، آیا مشکلی ایجاد می‌کند؟» پاسخ مثبت یعنی باید داده را حذف، ناشناس‌سازی یا از ارسال آن صرف‌نظر کنید.
- هرگز ارسال نکنید: رمز عبور، کد یک‌بارمصرف، عبارت بازیابی کیف پول، شماره کامل کارت بانکی، تصویر مدارک هویتی، اطلاعات ورود به پنل‌ها و کلیدهای API.
- با حذف جزئیات بفرستید: قرارداد، رزومه، فاکتور، نتیجه آزمایش، مکاتبه کاری، گزارش مالی و عکس‌های خانوادگی. نام، شماره تماس، نشانی، شماره پرونده و شناسه‌های قابل ردیابی را پاک یا جایگزین کنید.
- دسترسی‌های متصل را جدی بگیرید: وقتی یک دستیار به ایمیل، فضای ابری، تقویم یا سرویس شخص ثالث وصل می‌شود، دامنه داده‌ای که ممکن است برای انجام درخواست پردازش شود گسترده‌تر خواهد بود. دسترسی را فقط هنگام نیاز فعال کنید و دوره‌ای بازبینی کنید.
حتی اگر گزینه استفاده از داده برای آموزش را خاموش کنید، این تصمیم به معنی «ارسال بدون ریسک» نیست: سرویس همچنان باید محتوای لازم را برای پاسخ‌دادن پردازش کند و سیاست نگه‌داری، ایمنی و خدمات متصل می‌تواند جداگانه اعمال شود.
تنظیم ChatGPT
در ChatGPT، خاموش‌کردن گزینه Improve the model for everyone در مسیر Settings و سپس Data controls باعث می‌شود گفت‌وگوهای جدید شما برای آموزش مدل‌های OpenAI استفاده نشوند. این گزینه، سابقه چت‌های موجود را حذف نمی‌کند؛ برای پاک‌کردن یک گفت‌وگو باید آن را جداگانه حذف کنید. راهنمای رسمی OpenAI می‌گوید این تنظیم برای حساب واردشده در دستگاه‌های مختلف همان حساب اعمال می‌شود. راهنمای رسمی Data controls در ChatGPT (help.openai.com)
برای پرسش‌هایی که نمی‌خواهید در تاریخچه معمول حساب بمانند، از Temporary Chat استفاده کنید. این حالت در تاریخچه دیده نمی‌شود، حافظه را ایجاد یا به‌روزرسانی نمی‌کند و تا زمانی که موقت بماند برای بهبود مدل استفاده نمی‌شود. با این حال، OpenAI اعلام می‌کند گفت‌وگوهای موقت ممکن است برای اهداف ایمنی تا ۳۰ روز نگه‌داری شوند؛ پس این گزینه را معادل محرمانگی مطلق در نظر نگیرید. راهنمای Temporary Chat در ChatGPT (help-lb.openai.com)
دو نکته مهم دیگر: اول، کنترل حافظه با کنترل آموزش مدل یکی نیست؛ غیرفعال‌کردن یکی، دیگری را لزوماً تغییر نمی‌دهد. دوم، اگر روی پاسخ بازخورد مثبت یا منفی بفرستید، OpenAI می‌گوید ممکن است کل گفت‌وگوی مرتبط با آن بازخورد برای آموزش استفاده شود. بنابراین برای گفت‌وگوی حساس، از ارسال بازخورد خودداری کنید. (help.openai.com)
تنظیم Gemini
در Gemini، نقطه شروع Gemini Apps Activity است. وقتی گزینه Keep Activity روشن باشد، چت‌ها و محتوای به‌اشتراک‌گذاشته‌شده مانند فایل، عکس، ویدئو و اسکرین‌شیر در فعالیت حساب ذخیره می‌شوند. گوگل می‌گوید این داده می‌تواند برای ارائه و بهبود سرویس‌ها، از جمله توسعه مدل‌های مولد، استفاده شود و بخشی از داده‌ها ممکن است توسط بازبین‌های انسانی بررسی شود. Gemini Apps Privacy Hub (support.google.com)
اگر Keep Activity را خاموش کنید، چت‌های بعدی در Activity ظاهر نمی‌شوند و برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی گوگل استفاده نخواهند شد، مگر آن‌که خودتان بازخورد ارسال کنید. اما گوگل تصریح می‌کند که چت‌های آینده همچنان تا ۷۲ ساعت برای پاسخ‌گویی، پردازش بازخورد و محافظت از سرویس نگه‌داری می‌شوند. خاموش‌کردن این گزینه همچنین ممکن است دسترسی Gemini به بعضی Connected Apps را محدود کند. (support.google.com)
در همان بخش Activity می‌توانید بازه حذف خودکار را از پیش‌فرض ۱۸ ماه به ۳ یا ۳۶ ماه تغییر دهید، حذف خودکار را غیرفعال کنید یا چت‌ها را دستی پاک کنید. دقت کنید حذف فعالیت Gemini الزاماً داده‌های ذخیره‌شده در دیگر سرویس‌های گوگل، مانند Web & App Activity یا سرویس متصل، را پاک نمی‌کند. (support.google.com)
حافظه، فایل و سرویس متصل
حافظه و شخصی‌سازی می‌توانند پاسخ را مفیدتر کنند، اما به دستیار اجازه می‌دهند اطلاعاتی را بین گفت‌وگوها به کار بگیرد. اگر برای یک پرسش خصوصی به شخصی‌سازی نیاز ندارید، از چت موقت استفاده کنید یا حافظه را بازبینی و حذف کنید. در Gemini، گوگل توضیح می‌دهد که حافظه می‌تواند از اطلاعات حساس مطرح‌شده در چت‌ها برای شخصی‌سازی استفاده کند؛ در ChatGPT نیز کنترل حافظه از تنظیم استفاده برای بهبود مدل مستقل است. (support.google.com)
برای فایل‌ها، اصل کمینه‌سازی را اجرا کنید: به‌جای آپلود یک قرارداد کامل، فقط بند موردنیاز را پس از حذف نام‌ها و شناسه‌ها بفرستید؛ به‌جای اسکرین‌شات کامل پنل بانکی یا اداری، مسئله را با داده ساختگی بازسازی کنید. اگر از Connected Apps استفاده می‌کنید، پس از اتمام کار در تنظیمات دسترسی‌ها را بررسی کنید. گوگل تأکید می‌کند سرویس‌های شخص ثالث داده‌ای را که Gemini برای انجام درخواست به آن‌ها می‌فرستد، طبق سیاست حریم خصوصی خود پردازش می‌کنند. (support.google.com)
چک‌لیست نهایی
- پیش از ارسال، نام، شماره، نشانی، کد پیگیری و اطلاعات مالی را از متن و فایل حذف کنید.
- برای ChatGPT، در Data controls گزینه Improve the model for everyone را بررسی کنید.
- برای Gemini، وضعیت Keep Activity، حذف خودکار و چت‌های ذخیره‌شده را در Gemini Apps Activity بازبینی کنید.
- برای موضوع حساس، چت موقت را انتخاب کنید؛ اما فرض نکنید محتوا فوراً و بدون هیچ نگه‌داری حذف می‌شود.
- حافظه، پیوندهای عمومی و دسترسی برنامه‌های متصل را هر چند وقت یک‌بار مرور کنید.
- رمز، کد تأیید، عبارت بازیابی، تصویر مدرک و اطلاعات بانکی کامل را به هیچ چت‌باتی ارسال نکنید.
تنظیمات حریم خصوصی باید متناسب با نوع حساب، کشور، نسخه برنامه و سرویس‌های متصل بررسی شوند. بهترین لایه محافظت همچنان این است که داده حساس را وارد چت نکنید؛ تنظیمات فقط لایه دوم کنترل هستند.
