درجه IP چیست؟ راهنمای خواندن مقاومت گوشی، ساعت و ایرباد در برابر آب و گردوغبار

عبارت‌هایی مانند IP67، IP68 یا IPX8 روی جعبه گوشی، ساعت هوشمند و ایرباد زیاد دیده می‌شوند؛ اما «مقاوم در برابر آب» با «ضدآب» یکسان نیست. این رتبه‌ها نتیجه آزمون‌های مشخصی هستند، نه مجوزی برای استفاده بی‌قیدوشرط در استخر، حمام یا دریا. دانستن معنای آن‌ها هم در خرید بهتر کمک می‌کند و هم جلوی آسیب‌هایی را می‌گیرد که ممکن است با وجود رتبه بالای IP رخ دهند.

استاندارد IP که IEC 60529 آن را تعریف می‌کند، میزان حفاظت بدنه دستگاه در برابر ورود اجسام جامد و آب را طبقه‌بندی می‌کند. مهم‌ترین نکته این است که رتبه، به شرایط آزمون همان سازنده و همان مدل مربوط است؛ بنابراین مشخصات دقیق محصول و دفترچه راهنمای آن همیشه مرجع نهایی‌اند. استاندارد IEC 60529

در کد IP معمولاً دو رقم بعد از حروف IP دیده می‌شود. رقم اول درباره نفوذ اجسام جامد و گردوغبار است و رقم دوم، مقاومت در برابر آب را نشان می‌دهد.

پس IP68 به‌تنهایی نمی‌گوید هر دستگاهی تا چه عمق و چه مدتی دوام می‌آورد. برای نمونه، اپل برای آیفون 16 از آزمون IP68 در شرایط آزمایشگاهی و عمق حداکثر 6 متر تا 30 دقیقه صحبت می‌کند؛ این عدد را نباید به همه گوشی‌های IP68 تعمیم داد. مشخصات مقاومت آیفون 16

همچنین IP67 لزوماً «ضعیف» نیست: این رتبه برای اتفاق‌هایی مانند افتادن کوتاه‌مدت دستگاه در آب شیرین می‌تواند خیال کاربر را آسوده‌تر کند. بااین‌حال، انتخاب میان IP67 و IP68 باید بر اساس سناریوی استفاده، کیفیت کلی دستگاه و پشتیبانی آن باشد؛ نه صرفاً یک رقم بیشتر روی جعبه.

واشرها، چسب‌ها، توری اسپیکر و درزهای بدنه با زمان، ضربه، تعمیر یا باز شدن دستگاه ممکن است کارایی روز اول را نداشته باشند. گوگل صراحتاً توضیح می‌دهد که مقاومت در برابر آب و گردوغبار دائمی نیست و بر اثر فرسودگی عادی، تعمیر، باز شدن یا آسیب فیزیکی کاهش می‌یابد. راهنمای ایمنی Pixel و توضیح IP68

بنابراین ترک قاب، شکستگی شیشه، لق شدن درگاه USB-C یا تعویض غیراصولی نمایشگر را باید هشدار جدی دانست. حتی اگر گوشی همچنان روشن می‌شود، نباید آن را مانند دستگاه سالم و نو در معرض آب قرار داد.

آب پرفشار، بخار داغ، مواد شوینده، عطر، روغن، ضدآفتاب، آب شور و آب کلردار نیز با «آب شیرینِ ساکن در آزمون» تفاوت دارند. اپل استفاده از آیفون در سونا و اتاق بخار، قرار دادن آن زیر آب پرفشار و شنا یا حمام‌کردن با گوشی را توصیه نمی‌کند. راهنمای اپل درباره تماس آیفون با آب و مایعات

رتبه IP و عبارت‌هایی مانند 5ATM یا 10ATM جای یکدیگر را پر نمی‌کنند. IP عمدتاً به حفاظت بدنه در برابر ورود آب و گردوغبار می‌پردازد؛ اما ATM معمولاً به تحمل فشار آب در آزمون‌های ساعت مربوط است. به همین دلیل، ساعت مناسب شنا ممکن است هم رتبه IP داشته باشد و هم رتبه ATM.

با این حال، داشتن 5ATM به‌تنهایی به معنی مناسب بودن برای هر فعالیت آبی نیست. ورزش‌های آبی پرفشار، شیرجه، آب‌گرم، سونا و برخورد آب با سرعت بالا می‌توانند خارج از محدوده استفاده توصیه‌شده باشند. برای مثال، اپل میان مدل‌های مختلف Apple Watch تفاوت می‌گذارد و برای مدل‌های معمولی، مواجهه با آب پرفشار، بخار و مواد شیمیایی را محدود می‌کند. راهنمای مقاومت در برابر آب Apple Watch

برای ساعت، دقیقاً به عبارت سازنده توجه کنید: «مناسب شنای سطحی»، «مناسب شنا در استخر» و «مناسب غواصی» ادعاهای یکسانی نیستند. اگر سازنده قابلیت شنا را ذکر نکرده است، صرف وجود IP68 را مجوز استفاده در استخر تلقی نکنید.

رتبه IP ایربادها اغلب به خود گوشی‌ها مربوط است، نه کیس شارژ. ممکن است گوشی‌های ایرباد در برابر عرق یا پاشش آب مقاوم باشند، اما کیس هیچ مقاومتی در برابر آب نداشته باشد. سامسونگ نیز در شرایط استفاده خود تأکید می‌کند که کیس شارژ ایربادها از مقاومت در برابر آب پشتیبانی نمی‌کند. شرایط استفاده و نگهداری سامسونگ برای دستگاه‌های دارای رتبه IP

هنگام مقایسه ایرباد، این سه پرسش را جداگانه بررسی کنید: رتبه IP مربوط به هر گوشی است یا مجموعه کامل؟ آیا در برابر عرق و پاشش مقاوم است یا غوطه‌وری؟ و آیا کیس شارژ هم رتبه مستقلی دارد؟ برای استفاده ورزشی، مقاومت در برابر عرق و فیت مناسب معمولاً از ادعای مبهم «ضدآب» مهم‌تر است.

1. شارژ را فوراً جدا کنید. دستگاه یا کابل خیس را شارژ نکنید. گوگل و سامسونگ هر دو درباره خطر آسیب و مشکل ایمنی هنگام شارژ در حضور رطوبت هشدار می‌دهند. راهنمای گوگل برای هشدار رطوبت یا آلودگی در درگاه USB
2. با یک پارچه نرم و بدون پرز خشک کنید. دستگاه را آرام تکان دهید تا آب اضافی از منافذ خارج شود؛ سپس آن را در محیط خنک و دارای جریان هوا بگذارید.
3. از سشوار، حرارت، هوای فشرده و اجسام نوک‌تیز استفاده نکنید. این کارها می‌توانند آب را به داخل فشار دهند یا به درگاه و آب‌بندی آسیب بزنند. سامسونگ استفاده از گرمای خارجی و هوای فشرده را توصیه نمی‌کند. راهنمای سامسونگ پس از تماس Galaxy با آب
4. اگر تماس با آب شور، کلردار یا مایع غیرآبی بوده است، باقی‌مانده را پاک کنید. در دستگاهی که سازنده آن را مقاوم در برابر آب اعلام کرده، شست‌وشوی ملایم با آب شیرین و سپس خشک‌کردن کامل معمولاً توصیه می‌شود؛ اما ابتدا دستورالعمل مدل خود را بخوانید.
5. برای شارژ صبر کنید. فقط زمانی کابل یا لوازم جانبی را وصل کنید که درگاه و بدنه کاملاً خشک شده باشند. برنج راه‌حل حرفه‌ای نیست و ممکن است گردوغبار یا ذرات آن وارد درگاه شوند.

• کد کامل را ببینید؛ «IPX8» با «IP68» یکی نیست.
• شرح آزمون در صفحه رسمی همان مدل را بررسی کنید؛ مخصوصاً عمق، مدت و نوع آب.
• برای ساعت، رتبه ATM و فعالیت مجاز را جدا از IP بخوانید.
• برای ایرباد، رتبه هر گوشی و کیس را جداگانه کنترل کنید.
• اگر دستگاه تاشو می‌خرید، به رقم اول دقت بیشتری داشته باشید؛ بعضی مدل‌ها رتبه آب دارند اما رتبه کامل مقاومت در برابر گردوغبار ندارند.
• وضعیت گارانتی فروشنده در ایران را پیش از خرید مکتوب بررسی کنید. راهنماهای ضمانت اپل و سامسونگ در منابع این مقاله مربوط به شرایط آن برندها در بازارهای مشخص‌اند و جایگزین شرایط گارانتی یا قوانین حمایت از مصرف‌کننده در ایران نیستند.

رتبه IP یک ویژگی ارزشمند برای کاهش ریسک در اتفاق‌های روزمره است، نه بیمه‌نامه در برابر هر نوع آب و رطوبت. IP68 می‌تواند برای باران، پاشش و افتادن اتفاقی در آب شیرین اطمینان بیشتری ایجاد کند، اما آب شور، مواد شوینده، بخار، فشار بالا، ضربه و شارژ کردن درگاه خیس همچنان خطرسازند. در خرید گوشی، ساعت یا ایرباد، کد IP را همراه با شرایط آزمون، نوع استفاده و پوشش واقعی گارانتی بخوانید؛ نه به‌عنوان یک برچسب کلی «ضدآب».